08-03-2007

Nieuw engagement voor milieuvriendelijke onkruidbestrijding

Ondanks een toegenomen zorg van de landbouwers, worden somtijds nog te hoge residuwaarden voor pesticiden vastgesteld in groenten of worden sporen van herbiciden terug gevonden in het oppervlaktewater. De landbouwer wordt dan meteen met de vinger gewezen.

Voor deze landbouwer is onder andere een geslaagde onkruidbestrijding een prioritaire zorg. Onkruiden zorgen voor concurrentie met het gewas en in een aantal gevallen kunnen onkruiden het gewas ook ‘vervuilen’ (vb. onkruidblaadjes in spinazie, onkruidzaden in sla, bessen van zwarte nachtschade in erwten,…). Dankzij het gebruik van herbiciden kunnen gangbare landbouwers grote oppervlaktes efficiënt en met een minimum aan tijd onkruidvrij houden. Biologische landbouwers beroepen zich op mechanische technieken zoals schoffelmachines. Een traditionele schoffelmachine snijdt middels een schoffelmes het onkruid af tussen de rijen. Deze schoffelmachines leveren goed werk, maar vaak is er nog een belangrijke hoeveelheid handwerk nodig om het onkruid in de rij te wieden. Dit verklaart ten dele de noodzakelijke meerprijs voor biologische producten.

Ook gangbare boeren gebruiken soms dergelijke schoffelmachines, maar combineren deze dan met herbiciden. Zij kunnen zich met name, omwille van de kostprijs en de arbeidsplanning, geen manueel wiedwerk veroorloven.

Enkele machineconstructeurs en onderzoekers zoeken hard naar mogelijkheden om de schoffelmachines uit de biologische landbouw te verbeteren. Hierbij kijken ze vooral naar technieken die het onkruid in de gewasrij wieden. In deze context werden onder andere de wiedhark en de onkruidblazer geboren. Een wiedhark harkt het onkruid van tussen de cultuurplanten. Een onkruidblazer blaast de kleine onkruidplantjes uit de gewasrij. Deze technieken zijn veel belovend en vinden reeds toepassing in de biologische landbouw. Voor een brede introductie in de gangbare landbouw moeten deze technieken nog verder worden geoptimaliseerd. Een van de aandachtspunten is de werkdiepte. Werken deze machines te diep, dan gooien ze ook het gewas eruit. Werken ze te ondiep, dan blijft het onkruid staan.

Met de financiële steun van het Instituut voor Wetenschap en Technologie (IWT) zullen het Interprovinciaal Proefcentrum voor de Biologische Teelt (PCBT) vzw te Beitem en de afdeling Mechatronica, Biosensoren en Statistiek (MeBioS) van de KU Leuven de komende twee jaar werken aan een geoptimaliseerde dieptewerking van deze werktuigen. De verwachting is dat hiermee de mechanische onkruidbestrijding in de rij gevoelig kan verbeterd worden en dat hiermee de bedrijfszekerheid van bedrijven die geen (biologisch) of weinig herbiciden (bepaalde lastenboeken voor milieuvriendelijke teelt) gebruiken, gevoelig wordt verbeterd.

Eigen aan IWT-projecten is dat deze worden begeleid en ook ten dele worden gefinancierd door een ‘gebruikerscommissie’. Deze gebruikerscommissie is samengesteld uit belanghebbenden die ervoor garant staan dat de onderzoeksresultaten ook daadwerkelijk in praktijk worden gebracht. Voor dit project hebben de Boerenbond, de telersvereniging Greenpartners C.V., de constructeur Vanhoucke-Machinebouw, de VMW (Vlaamse Maatschappij voor Watervoorziening) en Pidpa (Provinciale en Intercommunale Drinkwatermaatschappij der Provincie Antwerpen) zich inhoudelijk en financieel geëngageerd. Hiermee willen ze elk voor zich een blijk van verantwoordelijkheid geven in de ontwikkeling van een meer milieuvriendelijke landbouw.

Meer info / contact

PCBT, 051/273250, povlt.pcbt@west-vlaanderen.be

MeBioS, 016/321922, jan.anthonis@biw.kuleuven.be