Bosbeheer

Bossen hebben een beschermende werking op het grondwater.  Deze is voornamelijk toe te schrijven aan het feit dat er geen of slechts beperkt gebruik gemaakt wordt van meststoffen en pesticiden in het bos.  De goed doorwortelde bosbodem is bovendien verantwoordelijk voor een goed filterende, zuiverende en bufferende werking voor zowel organische als minerale componenten.

Dit wetende is het niet verwonderlijk dat een aantal winningen in een bos gelegen zijn.  Meer bepaald gaat het over de winningen te Arendonk, Brasschaat, Grobbendonk, Herentals, Herselt, Meerle, Rijkevorsel-Merksplas, Oud-Turnhout en Ravels.

Het technisch beheer van de bossen die eigendom zijn van Pidpa hebben we toevertrouwd aan ANB (Agentschap voor Natuur en Bos.  Er wordt bewust gekozen voor de omvorming van de bossen naar inheems loofhout.  Dit kan door gerichte dunningen, waardoor de aanwezige loofbomen meer kansen tot ontwikkeling krijgen, of - indien de huidige begroeiing weinig waarde heeft - door kaalkap en heraanplanting met loofhout.

De keuze voor loofhout is zowel kwalitatief als kwantitatief de beste oplossing: 

• Loofbomen hebben een betere invloed op de samenstelling van de (grond)waterkwaliteit dan naaldhout.  Dit komt omdat ze - in vergelijking met naaldbomen - minder luchtvervuiling onderscheppen.  De oorzaak hiervan ligt in de specifieke structuur van de naalden en het feit dat ze het hele jaar door op de boom aanwezig zijn.  Daarnaast krijgt men in naaldbossen een hogere strooiselaccumulatie die kan lijden tot verzuring van de bodem en de vrijzetting van aluminium door organische bestanddelen.

• Ook vanuit het standpunt waterkwantiteit krijgt loofhout de voorkeur boven naaldhout.  Loofbomen laten de regenneerslag makkelijker door dan naaldbomen.  Een gemengd loofbos met een combinatie van diepwortelaars (bv. eik) en oppervlaktewortelaars (bv. beuk) kan het bodemvolume optimaal benutten waardoor een betere percolatie van het neerslagwater verzekerd wordt.

In 1999 zijn we – onder impuls van de afdeling Bos&Groen – gestart met een bestrijdingsprogramma van Amerikaanse vogelkers.  Deze uitheemse loofboom is begin deze eeuw in België ingevoerd als bodemverbeteraar voor de arme zandgronden van de Kempen.  Deze soort heeft echter zo’n explosieve groeikracht ontwikkeld dat ze alle inheemse struiksoorten verdringt.  Het gevolg is monotone dennenbossen met een dichte ondergroei van Amerikaanse vogelkers.  Door het systematisch verwijderen van deze vogelkers krijgen de streekeigen soorten weer de kans om hun terrein te heroveren.

In 2007 en 2008 werd samen met ANB intensief samengewerkt aan het opstellen van 17 deelbosbeheerplannen volgens volgende krachtlijnen:

• Verder terugdringen van de agressieve exoten als Amerikaanse vogelkers.
• De dennenbestanden omvormen naar meer natuurlijke bosbestanden met meer inheems loofhout.  
• Meer structuur in het bos brengen door het aanleggen van bosranden.
• Plaggen op verschillende winningen om heide of oude vennetjes te herstellen.